Blog

ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το λεμφικό σύστημα όπως και το φλεβικό έχει μία μόνον κατεύθυνση από τους ιστούς προς τη καρδιά. Αποτελείται από ένα μεγάλο αριθμό ποικίλων αγγείων και λεμφαδένων. Τα μικρά λεμφικά τριχοειδή μέσα στους ιστούς απορροφούν το υγρό από το κυτταρικό μεταβολισμό μαζί με μεγαλομόρια (τοξίνες, πρωτείνες, μικρόβια…), τη λεγόμενη λέμφο. Αυτά ενώνονται και σχηματίζουν λεμφικά αγγεία τα οποία μεταφέρουν τη λέμφο προς τη καρδιά. Τα  μικρά επ’ πολλής λεμφαγγεία και τα μεγάλα  εν ΄ τω βάθη συνδέονται μεταξύ τους με αναστομωτικά αγγεία. Τα λεμφαγγεία στην πορεία τους συναντούν σταθμούς που ονομάζονται λεμφαδένες οι οποίοι φιλτράρουν τη λέμφο καταστρέφοντας ανεπιθύμητες ουσίες για τον οργανισμό. Τέλος τα λεμφαγγεία από όλους τους ιστούς συνενώνονται και σχηματίζουν τον το μεγαλύτερο λεμφαγγείο, τον Θωρακικό Πόρο μήκους 38 εκ. ο οποίος αδειάζει τη φιλτραρισμένη λέμφο στο φλεβικό σύστημα κοντά στη καρδιά. ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Υπό φυσιολογικές συνθήκες ένα ακέραιο λεμφικό σύστημα, ανατομικά και λειτουργικά, ανταποκρίνεται σ’ένα αυξημένο ποσοστό άχρηστων ουσιών από το μεταβολισμό με μεγάλη ικανότητα απομάκρυνσης των από τη μικροκυκλοφορία. Σε περίπτωση μηχανικής ανεπάρκειας των λεμφαγγείων ( π.χ. μειωμένος αριθμός βαλβίδων ή απουσία αυτών, παράλυση προκαλούμενη από φάρμακα, τοξίνες ή φλεγμονώδεις ουσίες κ.λ.π.), χάνεται η ικανότητα τους να απομακρύνουν τη αναγκαία ποσότητα της λέμφου με αποτέλεσμα τη συσσώρευση πρωτεινών και υγρού στο μεσοκυττάριο χώρο με αποτέλεσμα τη δημιουργία οιδήματος- λεμφοιδήματος. Σε περίπτωση δυναμικής ανεπάρκειας, το ποσοστό υγρού και άχρηστων ουσιών είναι μεγαλύτερο της ικανότητας μεταφοράς του λεμφικού συστήματος με αποτέλεσμα το λεμφοίδημα. Σε συνδυασμό μηχανικής και δυναμικής ανεπάρκειας η απόφραξη των λεμφαγγείων προκαλεί μεταβολές στην ενδοφλεβική πίεση και ροή. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Η λειτουργία του λεμφικού συστήματος συμπληρώνει τη λειτουργία της αρτηριακής και φλεβικής κυκλοφορίας. Αποσκοπεί στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στη μικροκυκλοφορία μετά από το κυτταρικό μεταβολισμό μέσω απορρόφησης, και στη μεταφορά των μεγαλομορίων και καταστροφή των βλαβερών ουσιών για τον οργανισμό. Ανάλογα με τις πιέσεις που ασκούνται εσωτερικά των αγγείων ( υδροστατική πίεση και κολλοειδωσμωτική πίεση πλάσματος ) και εξωτερικά ( μεσοκυτταρική πίεση και κολλοειδωσμωτική πίεση μεσοκυττάριου υγρού) και με τους μηχανισμούς διήθησης και απορρόφησης των υγρών και αερίων ενεργοποιείται ο μηχανισμός λειτουργίας των λεμφικών τριχοειδών που ακόμα δεν έχει καθοριστεί. Διάφορες θεωρίες επικρατούν για […]

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ ΑΚΡΩΝ

Το λεμφοίδημα των άνω άκρων και το λεφοίδημα των κάτω άκρων ΧΩΡΙΣ σοβαρές επιπλοκές (πχ .φλεγμονή, κύστες, πόνο νευρολογικές αλλαγές κτλ) αντιμετωπίζεται με τη συνήθη αποσυμφορητική θεραπεία λεμφοιδημάτων. Ετσι σε αυτή περιλαμβάνεται μάλαξη άνω και κάτω άκρων δύο φορές την ημέρα, περίδεση των άκρων κάτω απο συνεχή επίβλεψη, ασκήσεις και πρόληψη από μολύνσεις. Σε αντίθεση, το λεμφοίδημα άνω και κάτω άκρων ΜΕ επιπλοκές (φλεγμονές κύστες κτλ) πρέπει να αντιμετωπίζεται αρχικά στο νοσοκομείο και μετά απο 3-4 εβδομάδες η αποσυμφορητική θεραπεία πρέπει να συνεχίζεται καθημερινά έξω απο το νοσοκομείο Εικόνα 1: Δευτερογενές λεμφοίδημα άνω άκρων μετά από μαστεκτομή Εικόνα 2:Πρωτογενές λεμφοίδημα δεξιού κάτω ακρου πρώτου βαθμού.Αυξημένο οίδημα σε γάμπα αστράγαλο και άκρο ποδιού Εικόνα 3:Δευτερογενές λεμφοίδημα μετά από 4 εβδομάδες θεραπεία Εικόνα 4: Η θεραπεία περιλαμβάνει και την τοποθέτηση “μανικιού” και “γαντιού” στα μέτρα του ασθενή.  

Το λεμφοίδημα και οι τρόποι αντιμετώπισης του

Το λεμφοίδημα είναι η μη φυσιολογική συσσώρευση του λέμφου στους ιστούς. Αυτή η συσσώρευση προκαλεί διόγκωση (οίδημα) χρόνια φλεγμονή και σκλήρυνση (ίνωση) των επηρεαζόμενων μαλακών ιστών. Πρόκειται για ασθένεια και όχι για απλό σύμπτωμα. Το χρόνιο λεμφοίδημα διακρίνεται σε : Πρωτογενές: Εκδηλώνεται σε άτομα  που πάσχουν από διαταραχές του λεμφικού συστήματος Δευτερογενές: Μπορεί να εκδηλωθεί ως συνέπεια του καρκίνου, μετά από λεμφαδενεκτομές, ακτινοβολίες (από οποιαδήποτε αιτία που προκαλεί αλλαγές του λεμφικού συστήματος) Χαρακτηριστικά συμπτώματα λεμφοιδήματος Το λεμφοίδημα αρχικά εμφανίζεται στο άνω ή κάτω άκρο περιφερειακά και προοδευτικά αυξάνεται στα κεντρικότερα σημεία του μέλους. Άλλες ενδείξεις του λεμφοιδήματος είναι η έλλειψη πόνου ή αιματώματός , η σκλήρυνση των  μαλακών ιστών (χεριού ή ποδιού) και πιθανή αλλαγής στην επιδερμίδα (λόγω υπερκεράτωσης η λοίμωξης). Το λεμφοίδημα χωρίζεται σε τρία στάδια (λόγω της προοδευτικής αύξησης του): Στο πρώτο στάδιο, το οίδημα είναι ελαφρύ και εξαφανίζεται με την ανύψωση του μέλους Στο δεύτερο στάδιο, το οίδημα είναι μεγαλύτερο με σκλήρυνση του μαλακού ιστού Στο τρίτο στάδιο, υπάρχουν μεγάλου βαθμού οιδήματος και σκλήρυνσης καθώς και παθήσεις της επιδερμίδας Αντιμετώπιση με φυσιοθεραπεία Μετά τη διάγνωση του λεμφοιδήματος ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε θεραπεία με για την ελάττωση του, την  αποτροπή της επιδείνωσης του, την μείωση του κίνδυνου λοιμώξεων και τέλος την βελτίωση της λειτουργικότητας του μέλους. Αν και στο πέρασμα του χρόνου δοκιμάστηκαν διαφορές μέθοδοι αντιμετώπισης του λεμφοιδήματος που ήταν ανεπαρκής μόνον η Ολοκληρωμένη Αποσυμφορητική Φυσιοθεραπεία (μεταξύ αυτών χειρουργικές επεμβάσεις και φαρμακευτικές αγωγές) θεωρείται ως πιο αποτελεσματική. Το πρόγραμμα αυτής της θεραπείας αποτελείται από δύο φάσεις: Πρώτη φάση: Διαρκεί 2-4 εβδομάδες εντατικής θεραπείας που περιλαμβάνει: Μαλάξεις με τη VODDER τεχνική που αποσκοπεί στην απομάκρυνση της λέμφου και την αποσυμφόρηση του μέλους Περίδεση με ελαστικούς επιδέσμους που αποσκοπεί στην διατήρηση της ελάττωσης του λεμφοιδήματος και τη χαλάρωση του συνδετικού ιστού. Ειδικές ασκήσεις που αποσκοπούν στην ελάττωση του λεμφοιδήματος και την αύξηση της κινητικότητας  του μέλους. Φροντίδα του δέρματος και των νυχιών για την αποφυγή μολύνσεων και την εφαρμογή μέτρων υγιεινής για την καταπολέμηση τυχών μυκητιάσεων. Στο πλαίσιο αυτής της φάσης γίνεται μέτρηση του μέλους από την πρώτη συνεδρία και στο τέλος κάθε εβδομάδας για να παρακολουθείται η εξέλιξη της […]

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ

Τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των μεθόδων της Ιατρικής που αντιμετωπίζουν το λεμφοίδημα ως ασθένεια, η λεγόμενη Ολοκληρωμένη Αποσυμφορητική Φυσιοθεραπεία (MLD/CDT) αποτελεί μια πολύ σημαντική και αποτελεσματική μέθοδο συντηρητικής θεραπείας για το λεμφοίδημα. Το πρόγραμμα της Ολοκληρωμένης Αποσυμφορητικής Φυσιοθεραπείας του λεμφοιδήματος αποτελείται από δύο φάσεις: Η πρώτη φάση διαρκεί 2-4 εβδομάδες εντατικής αποσυμφορητικής θεραπείας και περιλαμβάνει: MLD (Manual Lymph Drainage): Χειρομάλαξη λεμφικού συστήματος με σκοπό την αποσυμφόρηση του μέλους από το πρωτεϊνικό υγρό. Περίδεση με ειδικούς επιδέσμους για διατήρηση της ελάττωσης του λεμφοιδήματος που επιτεύχθηκε με το MLD και την χαλάρωση του ινώδη συνδετικού ιστού. Ασκήσεις για ελάττωση του λεμφοιδήματος αλλά και στην αύξηση της κινητικότητας του μέλους. Φροντίδα του δέρματος για την αποφυγή μολύνσεων. Μέτρηση του μέλους από την πρώτη συνεδρία και στο τέλος κάθε εβδομάδας για τον έλεγχο της εξέλιξη της θεραπείας του λεμφοιδήματος. Η δεύτερη φάση είναι η φάση της συντήρησης και διατήρησης των αποτελεσμάτων της πρώτης φάσης χωρίς την επέμβαση του φυσιοθεραπευτή και περιλαμβάνει: Τοποθέτηση ελαστικής κάλτσας στο μέλος κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Αποσκοπεί στην αποφυγή επανασχηματισμού του λεμφοιδήματος. Ασκήσεις και βάδιση σε καθημερινή βάση. Φροντίδα του δέρματος και των νυχιών. Χειρομάλαξη λεμφικού συστήματος MLD όταν είναι απαραίτητο. Επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στον Γιατρό και Φυσιοθεραπευτή Γενικές πληροφορίες Το πρόγραμμα της Ολοκληρωμένης Αποσυμφορητικής Φυσιοθεραπείας αποτελείται από δύο φάσεις και είναι ιδανικό συμπλήρωμα της αντιμετώπισης του χρόνιου λεμφοιδήματος. Αξίζει να σημειώθει ότι η θεραπεία μόνο με χειρομάλαξη (MLD) δεν επαρκεί και δίνει μόνο προσωρινά αποτελέσματα στο οιδηματώδες μέλος. Αντίθετα η Ολοκληρωμένη Αποσυμφορητική Θεραπεία (CDT) μπορεί να διατηρήσει τα αποτελέσματά της για μεγάλο χρονικό διάστημα δεδομένης της πολύ καλής συνεργασίας θεραπευτού και ασθενούς.   -Πρόληψη για την εμφάνιση ή επιδείνωση του λεμφοιδήματος 1.Θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι η εφαρμογή σε αραιά χρονικά διαστήματα μόνον της χειρομαλάξεως, στα άτομα που έχουν υποστεί λεμφαδενεκτομή και ακτινοβολίες, ελαχιστοποιεί την εμφάνιση του λεμφοιδήματος. 2.Μετά το πρόγραμμα της θεραπείας CDT, επαναλαμβανόμενες συνεδρίες με τον θεραπευτή είναι βοηθητικές και αποσκοπούν ακόμα περισσότερο στη βελτίωση της λεμφικής κυκλοφορίας και στην μείωση των φλεγμονών του λιπώδους ιστού. 3. Φροντίδα της επιδερμίδας με ενυδατικές κρέμες και των νυχιών με αντισηπτικά. 4. Προσοχή στη χρήση αιχμηρών αντικειμένων π.χ. ψαλίδια, μαχαίρια, βελόνες […]